Waarom plegen we stiekem overspel?


Overspel
Het woord overspel staat in onze cultuur voor: met een ander dan de vaste partner incidenteel seksuele omgang hebben. Sommigen vinden zoenen of zelfs flirten al overspel plegen.
Velen 'plegen overspel', exacte cijfers zijn niet bekend. Het ene onderzoek spreekt van 75%, het andere van 50%, weer andere van 35%. Het merendeel van de overspel plegers is mannelijk, lijkt.
Het gros van de Nederlanders en Belgen keurt overspel af. Ouderen zijn t.a.v. overspel toleranter dan jongeren.

Genen en overspel
Het waaróm van overspel is zo langzamerhand wel bekend; de mens is niet monogaam van nature. De ene mens gedraagt zich echter meer monogaam dan de andere. Invloed daarop hebben opvoeding, cultuur, geloofsovertuiging, behoefte aan geborgenheid én de genen.
Al in 1879 gaf Charles Darwin in "The origin of species" aan dat polygamie één van de belangrijkste voorwaarden is voor de gunstige evolutie van een soort, dus ook van de homo sapiens.

Uit het rapport 'Human Sperm Competition: Copulation, Masturbation and Infedility' van Mark Bellis en Robin Baker uit 2002 blijkt het volgende:
- 6 tot 10% van de kinderen is niet van hun 'vader';
- een vrouw raakt eerder zwanger van iemand met wie ze een losse affaire heeft dan van seks met haar reguliere partner. Men suggereert dat ontrouw genetisch bepaald is, tijdens de ovulatie plegen vrouwen vaker overspel omdat vrouwen dan meer zouden vallen op typische mannelijke kenmerken.
'Typische mannelijke kenmerken' kunnen zowel uiterlijke kenmerken zijn alsmede karakter eigenschappen en specifiek aan mannen toegeschreven eigenschappen. Dit kan per cultuur verschillen en ook per individuele vrouw.
Juni 2004 verscheen er een artikel in "Nature" over wetenschappers die muizen met een promiscue gedrag via gentherapie zich monogaam lieten gedragen. Polygaam/monogaam gedrag wordt dus mede beïnvloed door de genen.

Overspel-gen
In 2004 meldde Professor Tim Spector dat na studie onder vrouwelijke tweelingen blijkt dat als één van het tweelingpaar ontrouw is geweest, de kans 55% is dat haar zuster dat ook zal zijn.
De conclusie uit het onderzoek betreft vooral identieke tweelingen met identieke genen.
Sommigen spreken van een "overspel-gen", maar het lijkt veel waarschijnlijker dat een combinatie van genen en erfelijke factoren een belangrijke rol spelen.
Sociaal psychologen zullen echter eerder geneigd zijn te veronderstellen dat overspel is aangeleerd, gekopieerd van de moeder of vader of van allebei.
Sociobioloog Edward O. Wilson zegt:
"Je moet wel blind zijn om te ontkennen dat overspel de motor van het leven is. We blijven met handen en voeten gebonden aan onze erfelijke hardware, en die is zo animaal als de pest."
Een woord als "overspel-gen" is natuurlijk borrelpraat. De een neemt gewoon meer risico dan de ander, is avontuurlijker van instelling, heeft meer gelegenheid, is aantrekkelijker dus meer doelwit van avances, enz.

Vrouwen verleiden
Vrouwen verleiden trouwens eerder een maatschappelijk geslaagde man dan een 'loser'. Liever een man met geld op de bank, dan een arme drommel. Een aantrekkelijke vrouw weet dat ze gemakkelijk mannen kan verleiden. Als ze dat daadwerkelijk op grote schaal deed, zouden er nog veel meer mannen overspel plegen, maar vrouwen zijn kieskeuriger dan mannen en ook dat heeft met de evolutietheorie te maken.

Wanneer een 'overspelige relatie'?
Er zijn vele redenen waarom iemand een buitenechtelijke verhouding of overspelige relatie zoekt.
Men neemt aan dat mannen die overspel plegen of zoeken uitsluitend op seks belust zijn en dat is vaak ook zo, maar dat is meestal niet het geval bij vrouwen. Het geestelijke aspect is bij hen minstens even belangrijk, trouwens ook voor een klein gedeelte van de mannen. Ook de vraag of ieder mens met 'slechts' één partner door het leven wil, kan ontkennend worden beantwoord. Men kan echter wel besluiten om monogaam te leven.
Maar ook dat kan (tijdelijk) veranderen door omstandigheden van diverse aard, zoals ziekte van de partner, uit elkaar groeien, impotentie van één van de partners, enz.
Het is niet vanzelfsprekend dat partners in de loop van hun leven parallel aan elkaar blijven lopen op allerlei gebied. Dat leidt vaak tot spanningen binnen de relatie en mogelijk tot onverschilligheid of scheiding. Scheidingen zijn in een aantal gevallen zinvol en bieden een oplossing, maar vaak zou een open gesprek over een tweede relatie óók een oplossing kunnen zijn, misschien zelfs een betere. Dat kan een tijdelijke dan wel duurzame oplossing zijn.

Hoe bespreekbaar is overspel?
Het argument "wat niet weet wat niet deert" is vaak de reden om stiekem overspel te plegen, zeker als de partner ziek is, impotent, opgenomen is etc.
Maar ook omdat men weet dat de partner dit absoluut onacceptabel vindt.
Velen plegen stiekem overspel om de partner niet te kwetsen en maken uit schaamte deze behoefte niet bespreekbaar, monogamie is immers de norm.
Praten over seksualiteit is voor velen, vooral ouderen nog een taboe.
Toch zou zeker de helft van de overspeligen hun behoeften bespreekbaar willen maken.
Iedereen zou moeten kunnen uitkomen voor zijn mening zonder het gevaar te lopen daarop aangekeken en afgerekend te worden. We zouden dan eerlijker met elkaar kunnen omgaan. Alles is beter dan hypocrisie, onwetendheid en domheid.
Maar zover zijn we nog lang niet, als dat überhaupt ooit haalbaar is voor de massa.

Zie ook overspel cultuurbepaald

© Relatiebureau DCPartner

Klik op HOME als u terug wilt naar het menu